Doe je ogen dicht en luister……

De film ‘A Time to Kill’ gaat over de rechtszaak tegen de zwarte Carl Lee Hailey in Mississippi die twee blanke mannen vermoord heeft omdat ze zijn dochtertje bruut verkracht hebben.  Advocaat Jake Brigance heeft een harde dobber aan de verdediging van Hailey. Maar uiteindelijk lukt het hem als hij een beroep doet op een oude storytellingtechniek. Hij vraagt de witte jury de ogen te sluiten terwijl hij in detail het verhaal schetst van de 10-jarige Tonya, argeloos op weg huis, als ze gegrepen wordt door twee ‘rednecks’. Hun daad zal haar leven voorgoed veranderen, onder meer omdat Tonya door de schade van de verkrachting nooit zwanger zal kunnen worden. Aan het slot van het verhaal vraagt advocaat Brigance de jury – nog steeds met de ogen gesloten – of ze zich willen voorstellen dat Tonya blank was en niet zwart. Daarmee kantelt hij het perspectief van de jury zodanig dat die Carl Lee Hailey vrijspreekt.
a time to kill

Breincapaciteit
Verhalen hebben het vermogen om onze aandacht zo op te slokken dat er om dat moment in ons brein even geen plek is voor wat anders. Dat komt omdat verhalen gebruik maken van beelden en andere zintuiglijke informatie die emoties oproepen en dat alles vraagt veel breincapaciteit. Daarom ook ‘hoor’ en ‘zie’ je andere dingen in de kamer niet als je naar een spannende film kijkt.
Het effect van de zintuiglijke input waar verhalen voor kunnen zorgen, kun je versterken door de luisteraar te vragen zijn ogen te sluiten. Als je iemand een ander perspectief op een situatie wilt laten zien, kan het daarom helpen hem of haar te vragen met dichte ogen te luisteren. Paradoxaal genoeg ‘ziet’ de luisteraar dan meer omdat je eventuele afleiding door de omgeving weg haalt.

Luisterstand
In organisaties is het niet erg gebruikelijk om met gesloten ogen te luisteren of te communiceren. Maar in het kader van een storytellingtraject waarin je mensen ontvankelijk wilt maken voor een ander perspectief, kunnen dichte ogen helpen. Maar wat als je dat als facilitator lastig vindt? Dan zijn er twee technieken die je kunt gebruiken die in de buurt komen van het ogen-dicht-effect.
De eerste pas ik regelmatig toe, vooral als een team uit een hectische (werk)situatie komt. Voordat je aan de slag gaat met de verhalen vraag je het team voor een paar minuten de ogen te sluiten terwijl je hen stap voor stap door hun lichaam leidt: zet je voeten recht en ontspannen op de grond… etc. Je maakt als het ware een mentale bodyscan. Dit werkt ontspannend én maakt ontvankelijk voor wat erna volgt: de verhalen.
Techniek twee betekent dat je de prikkels in een ruimte vermindert door die donkerder te maken, de gordijnen te sluiten of het licht laag te draaien terwijl je vertelt. Dit creëert verstilling en schept ruimte voor intiemere verhalen en brengt mensen in een luisterstand. Nooit zal ik het verhaal vergeten dat ik jaren geleden hoorde in een doorsnee werkruimte die wij als facilitators donkerder hadden gemaakt en waar wij de tafels en stoelen uit hadden verwijderd zodat iedereen op kussens op de grond moest zitten. Een kraamverzorgende vertelde toen dat ze het leven had gered van een baby door te handelen op basis van haar professionele ervaring, maar tegen het protocol. Een rilling ging door de ruimte bij haar verhaal. Zelfs de aanwezige manager kreeg een brok in zijn keel. De prikkelarme ruimte droeg sterk bij aan de beleving van het verhaal en aan de boodschap: het is goed dat er regels zijn, maar je moet als organisatie ook kunnen vertrouwen op de inschatting van een professional.
Durf het eens: je ogen sluiten om beter te luisteren!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s